Một buổi khám hiệu quả phụ thuộc khá nhiều vào phần chuẩn bị. Bốn nhóm dưới đây bao gần hết.
Nhịn ăn
Một số xét nghiệm cần nhịn ăn để kết quả chính xác — phổ biến nhất là đường huyết lúc đói và mỡ máu.
- Thời gian nhịn thường được yêu cầu trong khoảng tám tới mười hai tiếng. Cơ sở khám sẽ dặn cụ thể.
- Vẫn uống nước lọc bình thường — nhịn nước không cần thiết và làm khó cho việc lấy máu.
- Không uống cà phê, trà, nước ngọt, không nhai kẹo cao su có đường.
- Nên tránh rượu bia trong ngày hôm trước.
Vì phải nhịn nên đa số người chọn khám vào buổi sáng sớm. Nếu có xét nghiệm cần nhịn mà lịch hẹn buổi chiều, hỏi lại cơ sở cách sắp xếp.
Với người đang dùng thuốc điều trị: đừng tự ý bỏ liều buổi sáng. Hỏi bác sĩ hoặc cơ sở khám trước — có thuốc phải uống đúng giờ, có thuốc nên hoãn lại sau khi lấy máu.
Giấy tờ
- Giấy tờ tùy thân.
- Thẻ bảo hiểm y tế hoặc mã số, cùng giấy chuyển tuyến nếu có.
- Sổ khám bệnh và kết quả các lần khám trước.
- Phim chụp và kết quả chẩn đoán hình ảnh cũ, nếu có.
Kết quả cũ có giá trị thật: chúng cho biết một chỉ số đang ổn định hay đang thay đổi — thông tin mà một lần đo đơn lẻ không cho được.
Danh sách thuốc đang dùng
Ghi ra giấy hoặc chụp ảnh vỏ hộp, gồm cả:
- Thuốc kê đơn đang dùng đều.
- Thuốc tự mua.
- Thực phẩm chức năng, vitamin, thuốc bổ.
- Thuốc đông y, thuốc nam.
Ba nhóm sau hay bị bỏ qua vì nhiều người không coi là thuốc. Nhưng chúng có thể ảnh hưởng tới kết quả xét nghiệm và tương tác với thuốc được kê.
Cũng nên nói rõ nếu từng bị dị ứng thuốc, kể cả lâu rồi.
Chuẩn bị lời kể
Đây là phần giúp bác sĩ nhiều nhất, và cũng là phần dễ làm nhất. Nếu đi khám vì một triệu chứng, chuẩn bị sẵn câu trả lời cho:
- Từ bao giờ — bắt đầu khi nào, liên tục hay từng đợt.
- Thế nào — mô tả cảm giác, vị trí, mức độ.
- Khi nào nặng hơn, khi nào đỡ — sau ăn, khi vận động, ban đêm, khi nghỉ.
- Đã làm gì rồi — đã uống thuốc gì, có đỡ không.
Bốn câu này là những gì bác sĩ sẽ hỏi. Chuẩn bị trước giúp trả lời chính xác thay vì nhớ mang máng, và tiết kiệm phần lớn thời gian trong phòng khám.
Vài việc nhỏ khác
- Mặc đồ rộng, dễ cởi — sẽ phải đo huyết áp, siêu âm, có thể chụp phim.
- Không đeo trang sức kim loại nếu có chụp chiếu.
- Với xét nghiệm nước tiểu, thường lấy mẫu giữa dòng lần đi tiểu đầu tiên trong ngày.
- Đi cùng người thân nếu là người lớn tuổi hoặc nếu buổi khám có thể có kết quả cần bàn bạc.
Cuối cùng, mang theo giấy bút hoặc ghi vào điện thoại. Rất nhiều lời dặn của bác sĩ bị quên ngay khi ra khỏi phòng.
Hỏi đáp nhanh
Nhịn ăn trước xét nghiệm có phải nhịn cả nước không?
Không. Vẫn uống nước lọc bình thường — nhịn nước không cần thiết và làm khó cho việc lấy máu. Chỉ tránh cà phê, trà, nước ngọt và kẹo cao su có đường.
Đang uống thuốc điều trị thì có bỏ liều buổi sáng không?
Đừng tự ý bỏ. Hỏi bác sĩ hoặc cơ sở khám trước — có thuốc phải uống đúng giờ, có thuốc nên hoãn lại sau khi lấy máu.
Cần khai những loại thuốc nào?
Cả thuốc kê đơn, thuốc tự mua, thực phẩm chức năng, vitamin và thuốc đông y. Ba nhóm sau hay bị bỏ qua vì nhiều người không coi là thuốc, nhưng chúng ảnh hưởng tới kết quả xét nghiệm.
Chuẩn bị lời kể thế nào cho hiệu quả?
Sẵn câu trả lời cho bốn câu: từ bao giờ, thế nào, khi nào nặng hơn khi nào đỡ, và đã làm gì rồi. Đó đúng là những gì bác sĩ sẽ hỏi.